Gökbilimciler İlk Defa Başka Bir Galakside Moleküler Oksijen Tespit Etti

Yarım milyar ışık yılı uzaklıktaki bir galakside, gökbilimciler moleküler oksijen tespit ettiler. Bu, Güneş Sistemi dışında bugüne kadar yapılan üçüncü tespit ve Samanyolu’nun dışındaki ilk tespit.

Oksijen, evrende hidrojen ve helyumun arkasındaki en bol bulunan üçüncü elementtir. Bu nedenle yıldızlararası bulutlardaki kimyası ve bolluğu, galaksilerdeki moleküler gazın rolünü anlamak için önemlidir.

Gökbilimciler, moleküllerin yaydığı radyo dalga boylarını tespit eden milimetrik astronomi kullanarak tekrar tekrar oksijen aradılar; ve spesifik moleküller tarafından emilen veya yayılan dalga boylarını aramak için spektrumu analiz eden spektroskopi kullandılar.

Çin Bilim Akademisi’nden Junzhi Wang liderliğindeki bir gökbilimciler ekibi, “Fakat tüm bu arayışlar oksijen molekülü yoksunluğu ile sonuçlanıyordu. Yani farklı yıldızlararası ortamlarda oksijen kimyasına dayalı parça halen eksikti,”

Moleküler oksijenin tespit edildiği yerlerden biri, Orion Bulutsusu; uzayda, oksijenin toz taneciklerine yapışan su buzu şeklinde hidrojene bağlandığı varsayılmaktadır.

Ancak Orion Bulutsusu yıldız bir yuvadır ve çok sıcak genç yıldızlardan gelen yoğun radyasyonun su buzunu süblimasyona çarpması ve molekülleri parçalayarak oksijeni serbest bırakması mümkündür.

Bu da bizi Markarian 231 adlı bir galaksiye getiriyor.

Markarian 231 özeldir. Bu 561 milyon ışıkyılı uzaklıkta ve bir kuasar tarafından desteklenmektedir. Bu, merkezde aktif bir süper kütleli karadelik olan son derece parlak bir galaktik çekirdek. Onlar Evrendeki en parlak nesnelerdir ve Markarian 231 Dünya’ya en yakın kuasarı içerir.

Aslında, gökbilimciler Markarian 231’in merkezinde iki öfkeli süper kütleli kara deliğin olabileceğini ve birbirlerini öfkeli bir hızla döndüğünü düşünüyorlar.

Aktif bir galaktik çekirdek, moleküler çıkışları yönlendirir ve moleküler bulutlarda sudan oksijen çıkarabilecek türde sürekli şoklar üretir. Markarian 231’deki moleküler çıkışlar özellikle yüksek hızlardır, bu yüzden Wang ve meslektaşları oksijen aramaya gittiler.

İspanya’daki IRAM 30 metrelik radyo teleskopunu kullanarak, birkaç dalga boyunda dört gün boyunca galaksinin gözlemlerini aldılar. Bu verilerde, şok hipotezi doğrultusunda oksijenin spektral imzasını buldular.

Araştırmacılar, “IRAM 30 metrelik teleskop ve NOEMA’yı kullanarak Markarian 231’e yönelik derin gözlemlerle, ilk kez [bir] dış galakside [moleküler oksijen] emisyonu tespit ettik.”

“Tespit edilen O2 emisyonu, Markarian 231 merkezinden yaklaşık 10 kpc (32,615 ışık yılı) uzaklıkta bulunur ve aktif galaktik çekirdekli moleküler çıkış ile dış disk moleküler bulutları arasındaki etkileşimden kaynaklanabilir.”

Ekibin ölçümleri, hidrojene kıyasla oksijen bolluğunun Orion bulutsusunda bulunandan yaklaşık 100 kat daha yüksek olduğunu gösterdi, bu nedenle galaksi aynı molekül bölme işleminin daha yoğun bir versiyonundan geçiyor olabilir.

Markarian öfkeli yıldız oluşumu geçiren bir yıldız patlaması gökadası olduğundan, bu mümkün olabilir. Galaksideki sadece bir bölge yılda 100’den fazla güneş kütlesinde yeni yıldızlar oluşturuyor.

Öte yandan, bu bulgular aynı zamanda astronomların sonuçlarını oksijen olarak yorumlamada doğru olduklarını doğrulamak için daha fazla gözlem yapılması gerektiği anlamına gelebilir.

Sonuçlar devam ederse, fenomen hem galaksilerdeki moleküler oksijen hem de aktif bir galaktik çekirdekten moleküler çıkış hakkında daha fazla bilgi edinmek için kullanılabilir.

“Ekstragalaktik moleküler oksijenin bu ilk tespiti, onlarca megayearlık dinamik zaman çizelgeleri üzerinde aktif galaktik çekirdekli moleküler çıkışları incelemek için ideal bir araçtır.”

“O2, aktif galaktik çekirdeğe bağlı çıkışlardan etkilenen bu bölgelerdeki moleküler gaz için önemli bir soğutucu olabilir.”

kaynak: https://www.sciencealert.com/for-the-first-time-molecular-oxygen-has-been-found-in-another-galaxy